PokharaViews

काठमाडौं । विश्वप्रकाश शर्मा, उपसभापति तथा केन्द्रीय निर्वाचन परिचालन समितिका संयोजकले प्रस्तुत गरेको नेपाली कांग्रेसको प्रारम्भिक समीक्षा प्रतिवेदनले प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ को परिणामलाई उच्च लोकतान्त्रिक संस्कृतिअनुसार स्वीकार गर्दै गम्भीर आत्मसमीक्षा आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालेको छ।

फागुन २१ मा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा सहभागी मतदाताप्रति आभार व्यक्त गर्दै प्रतिवेदनले विजयी दल र उम्मेदवारलाई बधाई दिएको छ। साथै निर्वाचन सम्पन्न गराउने सरकार, निर्वाचन आयोग, सुरक्षा निकाय तथा कर्मचारीप्रति सम्मान व्यक्त गरिएको छ। कांग्रेसले प्राप्त जनादेशअनुसार प्रमुख प्रतिपक्षीको रचनात्मक भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

प्रतिवेदनले २०४६ पछिका आमनिर्वाचनहरूको विश्लेषण गर्दै कांग्रेसमा ‘एकपटक पहिलो, अर्को पटक दोस्रो’ हुने क्रम निरन्तर रहेको उल्लेख गरेको छ। यसलाई संयोग मात्र नभई गहिरो समीक्षा आवश्यक विषयका रूपमा औंल्याइएको छ।

प्रतिवेदनमा यसपटकको निर्वाचनमा अन्य दलको विजयभन्दा बढी कांग्रेसको पराजय प्रमुख तथ्य भएको उल्लेख छ। समयमै आफूलाई सुधार्न, बदल्न र मतदातासँग प्रभावकारी संवाद गर्न नसक्नु नै हारको मुख्य कारण भएको निष्कर्ष निकालिएको छ।

सभापतिले नैतिक जिम्मेवारीस्वरूप राजीनामा दिएको उल्लेख गर्दै प्रतिवेदनले पराजयको जिम्मेवारी सामूहिक भएको स्पष्ट पारेको छ।

विशेष महाधिवेशनपछि केवल ५० दिनको अवधिमा निर्वाचन भएको भन्दै प्रतिवेदनले पार्टीभित्र आएको ऊर्जा नागरिकसम्म पुर्‍याउन समय अपुग भएको जनाएको छ। लामो समयदेखिको असन्तुष्टिलाई छोटो अवधिमा विश्वासमा बदल्न नसकिएको उल्लेख छ।

प्रमुख कारणहरूको सूची

प्रतिवेदनले पराजयका विभिन्न कारणहरू औंल्याएको छ, जसमा मुख्यतः:

• राजनीतिक दलहरूले अपेक्षित सुधार (परिमार्जन) गर्न नसक्नु

• सरकारको अस्थिरता र पाँच वर्षे कार्यकाल दिन नसक्नु

• नयाँ सरकार आए पनि उही नेतृत्व दोहोरिनु

• नीति र कार्यान्वयनमा बेथिति

• गठबन्धनप्रति जनस्तरमा बढ्दो असन्तुष्टि

• नागरिक असन्तुष्टि क्रमशः बढ्दै जानु (स्थानीय, संघीय निर्वाचन र ‘जेनजी विद्रोह’ मार्फत)

• प्रतिपक्षी भूमिका कमजोर बनाउनु

• सरकारको औसत कार्यसम्पादन

• भ्रष्टाचार, ढिलासुस्ती र प्रशासनिक कमजोरी

• पार्टीभित्र गुटबन्दी र व्यक्तिवाद

• पुरानो संगठनात्मक ढाँचाले नयाँ चुनौती सामना गर्न नसक्नु

• ‘लोकप्रियतावाद’ र सामाजिक सञ्जालको प्रभाव

• एल्गोरिदममार्फत मतदाताको मनोविज्ञान प्रभावित हुनु

प्रतिवेदनले भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा अपेक्षित सफलता हासिल गर्न नसक्नु निर्वाचनमा ठूलो कारक बनेको स्वीकार गरेको छ। सुशासन स्थापनामा कमजोरी देखिँदा जनविश्वास कमजोर भएको उल्लेख छ।

देशमा भएका उपलब्धि जनतासम्म प्रभावकारी रूपमा पुर्‍याउन नसक्दा ‘केही भएन’ भन्ने नकारात्मक भाष्य बलियो बनेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

प्रतिवेदनले पार्टीको संगठनात्मक पुनर्संरचना, युवामैत्री अभियान, डिजिटल प्रचार सुदृढीकरण र आन्तरिक एकता मजबुत बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।

प्रतिवेदनले नयाँ नेतृत्व आएको छोटो अवधिमा नै पूर्ण मूल्याङ्कन गर्नु न्यायोचित नहुने ठहर गर्दै सभापति गगन थापा को राजीनामा अस्वीकृत गर्ने प्रस्ताव गरेको छ।

कांग्रेस पहिलो दल बन्न नसके पनि आफ्नो राजनीतिक र आर्थिक नीतिको विजय भएको दाबी गरिएको छ। संविधान, संघीयता, संसदीय प्रणाली र उदार अर्थतन्त्र अब सबै दलको साझा मार्ग बनेको उल्लेख छ।

प्रतिवेदनले विगतको पराजयलाई आत्मसात गर्दै नयाँ ऊर्जा, संकल्प र सुधारमार्फत अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ। कांग्रेसले अब जनविश्वास पुनः प्राप्त गर्न गम्भीर आत्मसमीक्षा र रूपान्तरणको बाटो रोज्नुपर्ने निष्कर्ष निकालेको छ।