पोखरा । ४५ वर्षअघि परिकल्पना गरिएको पोखराको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आइतवारदेख़ि संचालनमा आउँदैछ । विमानस्थल संचालनका लागि भव्य समारोह गर्ने पोखरा महानगरपालिकाको तयारी रहेको छ । तयारीकै बीचमा आइतवार महानगरले महानगरका कर्मचारीलाई सार्वजानिक विदा समेत दिएको छ । विदा विमानस्थलमा हुने समारोहमा सहभागिता जनाउनका लागि दिएको हो । महानगरले स्थानीय तहमै विदा दिन समेत भनेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल संचालनमा आउने भएपनि अन्तर्राष्ट्रिय उडान भने अझै अन्योलमा रहेको छ ।
प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले विमानस्थल उद्घाटन गर्नेछन् । नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार उद्घाटनको सबै तयारी पूरा भएको छ । तर विमानस्थलबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान भने अहिले नहुने भएको छ । बुद्ध एयरले १ महिनाअघि देखि अन्तर्राष्ट्रिय उडानको अनुमति मागेपनि भारतबाट अहिलेसम्म अनुमति पाएको छैन् । अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूले पनि पहिलो उडानको लागि चासो देखाएका थिए । तर भारतले बनारस उड्न सोझो रुट नदिएका कारण अहिले उडान नहुने भएको हो ।
धेरैले पहिलो दिन नै अन्तर्राष्ट्रिय उडान हुने बताइरहेका थिए । तर नेपालकै हिमालयन एयरलाइन्सले काठमाडौँबाट पोखरामा ठूलो जहाज अवतरण गर्ने छ । १० बजे उक्त विमान पोखरा ल्याण्ड हुने प्राधिकरणका पोखरा प्रमुख विक्रम गौतमले जानकारी दिए । उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय उडान आज नहुने भएको हो । ‘फेब्रेअरीबाट दैनिक १८ घण्टा संचालन गर्ने तयारी छ । यहाँ दुवई, कतार, जजिरा लगायतले उडानका लागि इच्छा देखाएका छन् । यहीकै बुद्धले भारतबाट उडान भर्ने अनुमति मागेपनि अहिलेसम्म अन्योल नै छ’ उनले भने । उनले घुमाउरो शैलीमा आजै अन्तर्राष्ट्रिय उडान नहुने र यसका लागि एक महिना बढी समय लाग्ने स्पष्ट पारे ।
विमानस्थल संचालनमा आएसंगै वार्षिक ५० करोड आम्दानी हुने नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको अनुमान रहेको छ । उक्त विमानस्थलको बारेमा राम्रो प्रचार गर्नसके वाषर््िाक एक अर्ब रुपैयाँ आम्दानी हुने उनको भनाइ छ ।
विमानस्थल निर्माणका लागि नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र चाइना सीएएमसी इन्जिनियरिङबीच २०७१ जेठ ८ गते ठेक्का सम्झौता भएको थियो । २०७३ बैशाख १ गते शिलान्यास भएको विमानस्थल निर्माणका लागि एक्जिम बैंकले १७ जेठ २०७४ देखि ऋण प्रवाह थालेपछि २०७४ साल असार २७ गतेदेखी काम सुरु भको थियो । चिनियाँ कम्पनी सीएएमसी इन्जिनियरिुङले निर्माण सुरु गरेको करिब ५ वर्षमा सम्पन्न गरेको हो । विमानस्थल निर्माण गर्न नेपाल सरकारले चीनको एक्जिम बैंकबाट २१ करोड २९ लाख अमेरिकी डलर (२७ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ) ऋण लिएको छ । २१ मार्च २०१६ अर्थात् ८ चैत २०७२ मा भएको ऋण सम्झौता अनुसार ऋण लिएको २० वर्षभित्र तिरिसक्नुपर्नेछ । जसका लागि नेपालले वार्षिक ३३ करोड रुपैयाँ ब्याज तिर्नुपर्ने हुन्छ ।
पुरानो विमानस्थल प्रशिक्षण तथा पोखरा टावर बन्यो
गौतमका अनुसार हाल संचालनमा आइरहेको पोखरा विमानस्थललाई पोखरा टावरको रुपमा राखिएको छ । अब आन्तरिक उडान समेत नयाँ विमानस्थलबाट हुनेभएपछि पुरानो विमास्थललाई नयाँ विमानस्थलको टावरको रुपमा प्रयोग गर्न लागेको हो । ‘प्राविधिक भनाइमा अब त्यो विमानस्थल (पुरानो) फेला टावरको रुपमा रहन्छ । अर्थात त्यसलाई हामीले पोखरा टावरको नामाकरण गरेका छौं । त्यसले अब पोखराबाट दुरी र दिशा देखाउने काम गर्छ’ उनले भने,‘त्यो बाहेक त्यहाँबाट अल्ट्रालाइट, हेलिकप्टरले उडान भर्नेछ । मनाङ, मुस्ताङको लागि समेत सोही विमास्थल संचालनमा आउने छ ।’ ति बाहेक उक्त विमास्थललाई प्रशिक्षण स्थलको हव बनाउने तयारी भइरहेको उनको भनाइ छ । ‘यसलाई टे्रनिङको हबको रुपमा विकास गर्न चाहान्छौं । जसका लागि योजना अघि समेत बढेको छ । यहाँ पाइलट टे्रनिङ सेन्टरको रुपमा स्थापना गराउने लक्ष्य छ । त्यो भयो भने यसलाई टे्रनिङ सेन्टरको हब बनाउन सक्छौ ।’
अन्तर्राष्टिय विमानस्थल संचालनलाई अब कुनै बाधा छैन् ः मेयर धनराज
पोखरा महानगरपालिकाका मेयर धनराज आचार्यले विमास्थल संचालनका लागि कुनै बाधा नरहेको जानकारी दिए । महानगरपालिकामा समुद्घाटन समारोहबारे जानकारी दिन आयोजित पत्रकार भेटघाट कार्यक्रममा बोल्दै उनले मुख्य समस्याको रुपमा रहेको ल्याण्डफिल साइडको अस्थाई र स्थाई दुवै प्रक्रिया अघि बढिसकेका कारण ल्याण्डफिल साइटका कारण अब विमानस्थल संचालनमा बाधा नआउने बताए । ‘अब ढुक्कका साथ विमास्थल संचालनमा आउँछ । हामीले हिजोमात्रै निकै मिहेनत पश्चात पोखराको लामेआहालमा फोहोर व्यवस्थापन गर्ने सर्वसम्मत गरेका छौं । अस्थाई रुपमा अब फोहोर त्यहाँ व्यवस्थापन हुन्छ’ उनले भने,‘त्यो बाहेक दीर्घकालिन रुपमा समाधान गर्न हामीले फोहोरलाई मोहोरमा बदल्ने गरि विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीलाई आह्वान गरेका छौं । अबको दुईचार दिनमा त्यसको पनि टुंगो लाग्नेछ ।’ उनका अनुसार अब वैदेशिक रोजगारमा जान चाहनेका लागि श्रम, मेडिकल लगायतका काम पोखराबाटै हुने व्यवस्था छ । भैरहवामा जस्तो समस्या पोखरामा नभएको र सहजै यहिबाट काम गर्ने गरी व्यवस्थापन भएको हो । उनले विमानस्थल संचालनमा आउने खुसीयालीमा पोखराका सबै घरमा दिपावली गर्न समेत अनुरोध गरे । ‘यो हाम्रो ५० वर्षदेखीको सपना हो जुन सपना आज पुरा हुँदैछ । त्यसैले पोखराका हरेक नागरिकले आ-आफ्नो घरमा दिपावली मनाऔं ।’ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका परिकल्पनाकार शंकरराज पाठक र पदम खत्रीलाई नागरिक अभिनन्दन गरिने उनको भनाइ छ । दुवैजनालाई अभिनन्दन गरिने भनिएपनि पदम खत्री उपचारका बाहिर रहेकाले पाठकलाई मात्र गरिनेछ । यस्तै विहान पोखराको अमरसिंह चोकदेखी विभिन्न सांस्कृतिक झाँकी र्याली सहित नयाँ विमानस्थल जाने कार्यक्रम रहेको छ । त्यहाँ विभिन्न मनोरञ्जनका साथै औपचारिक कार्यक्रम समेत हुनेछ । विमानस्थल संचालनमा आएसंगै विमानस्थलभित्र दुई वटा सार्वजानिक बस चल्नेछन् । जसको भाडा दर रु. २० तोकिएको छ । यस्तै विमानस्थलदेखी फेवातालसम्म चार वटा बस संचालनमा आउनेभएको छ । जसले ४० रुपैयाँ भाडा लिनेछ ।
