PokharaViews

संस्थागत पारदर्शिता, आर्थिक दायित्व र कार्यशैलीप्रति प्रश्न उठाउँदै नयाँ सामाजिक प्लेटफर्म बनाउने घोषणा

पोखरा । लायन्स क्लब अफ पोखरा गुडविलले क्लबको औपचारिक विघटन गर्दै सम्पूर्ण सदस्यहरूको सामूहिक राजीनामाको घोषणा गरेको छ। क्लबले ८ मई, २०२६ मा डिष्ट्रिक्ट गभर्नरलाई सम्बोधन गर्दै पठाएको पत्रमार्फत उक्त निर्णय सार्वजनिक गरेको हो।

लायन्स अन्तर्राष्ट्रिय, डिष्ट्रिक्ट ३२५ आई नेपालअन्तर्गत सक्रिय रहँदै आएको उक्त क्लबले आफ्नो निर्णय कुनै व्यक्ति वा नेतृत्वप्रतिको असन्तुष्टि नभई संस्थागत आत्ममूल्यांकनपछि लिइएको नीतिगत तथा व्यवहारिक निर्णय भएको स्पष्ट गरेको छ।

लायन वर्ष २०१९/२० देखि स्थापना भई सक्रिय रहेको क्लबले विगतका वर्षहरूमा डिष्ट्रिक्टस्तरीय विभिन्न जिम्मेवारी, सामाजिक सेवा तथा नेतृत्व विकासका कार्यक्रममा सक्रिय सहभागिता जनाउँदै आएको थियो। तर पछिल्ला केही वर्षयता संस्थाभित्र पारदर्शिता, सहभागिता, आर्थिक उत्तरदायित्व तथा कार्यशैलीसँग सम्बन्धित विषयहरूमा सदस्यहरूबीच व्यापक छलफल र पुनर्मूल्यांकन भएपछि क्लब विघटनको निष्कर्षमा पुगेको पत्रमा उल्लेख छ।

क्लबले विशेषगरी क्लब, डिष्ट्रिक्ट तथा मल्टिपल तहमा आर्थिक पारदर्शिता अपेक्षाअनुसार अनुभूत हुन नसकेको जनाएको छ। विभिन्न तालिम, बैठक, कन्भेन्सन, पदस्थापन तथा औपचारिक कार्यक्रममा निरन्तर सहभागिता सदस्यहरूका लागि समय र आर्थिक हिसाबले चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको क्लबको भनाइ छ।

पत्रमा सेवा, नेतृत्व विकास र फेलोसिपको मूल उद्देश्यभन्दा गतिविधिहरू क्रमशः औपचारिकता, प्रतिस्पर्धा तथा आर्थिक दायित्वतर्फ केन्द्रित हुँदै गएको अनुभूति भएको उल्लेख गरिएको छ। सदस्य सहभागिताभन्दा आर्थिक संकलनमुखी अभ्यासले प्राथमिकता पाएको महसुस पनि क्लबले गरेको जनाएको छ।

यसैगरी, फेलोसिप तथा क्याबिनेट/कन्भेन्सनसँग सम्बन्धित कार्यक्रमहरूको आय–व्यय विवरण थप पारदर्शी हुनुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ। सक्रिय उमेर समूहका सदस्यहरू पेशा, व्यवसाय तथा व्यक्तिगत भविष्य निर्माणको चरणमा हुँदा अत्यधिक समय तथा आर्थिक चाप सिर्जना भएको विषयलाई पनि क्लबले निर्णयको प्रमुख आधार मानेको छ।

क्लबले सदस्यता शुल्क, वार्षिक शुल्क तथा एलसीआईएफ (LCIF) लगायतका शीर्षकमा नियमित रूपमा बाहिरिने आर्थिक प्रवाह उल्लेखनीय भए पनि त्यसअनुसार देशभित्र आउने सहयोग तथा ग्रान्टको अनुपात सन्तुलित नभएको प्रश्न उठाएको छ।

त्यस्तै, तल्लो तहका सदस्यहरूको वैकल्पिक सोच, रचनात्मक सुझाव तथा प्रश्नलाई सहज रूपमा ग्रहण गर्ने वातावरण कमजोर बन्दै गएको अनुभूति पनि पत्रमा व्यक्त गरिएको छ। समयसँगै संस्थागत छवि, नेतृत्व व्यवहार तथा कार्यशैलीप्रति विश्वसनीयताको चुनौती देखिएको उल्लेख गरिएको छ।

क्लबले वर्तमान संरचनाभित्र रहेर प्रभावकारी, पारदर्शी र दिगो सामाजिक सेवा सञ्चालन गर्न कठिन भएको निष्कर्षसहित नयाँ सामाजिक प्लेटफर्म निर्माणको तयारी भइरहेको जनाएको छ।

पत्रमा नेपाली परिवेशअनुकूल, कम खर्चिलो, उत्तरदायी तथा स्थानीय स्रोत–साधनको अधिकतम उपयोग गर्न सक्ने नयाँ संस्थागत संरचना निर्माणतर्फ आफूहरू अघि बढिरहेको उल्लेख गरिएको छ। उक्त संरचनाले नेतृत्व विकास, प्रभावकारी सामाजिक सेवा, फेलोसिप तथा व्यावसायिक सुदृढीकरणलाई प्राथमिकता दिने जनाइएको छ।

क्लबले आफ्नो निर्णय कुनै व्यक्ति, पद वा संस्थाप्रतिको अनादर नभएको स्पष्ट गर्दै लायन्स अन्तर्राष्ट्रियमार्फत प्राप्त अनुभव, सहकार्य तथा सम्बन्धप्रति आभार व्यक्त गरेको छ। साथै, लायन्स अन्तर्राष्ट्रिय, डिष्ट्रिक्ट ३२५ आई तथा सम्पूर्ण लायन परिवारको सफलताको शुभकामना पनि व्यक्त गरिएको छ।

लायन्स क्लब अफ पोखरा गुडविलको सामूहिक राजीनामा केवल एउटा क्लबको आन्तरिक निर्णय मात्र होइन, नेपालका सेवा–आधारित अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूभित्र विकसित हुँदै गएको नयाँ पुस्ताको सोच र अपेक्षाको संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ।

पछिल्ला वर्षहरूमा लायन्स, रोटरीलगायत अन्तर्राष्ट्रिय नेटवर्कमा आबद्ध संस्थाहरूमा सदस्यता शुल्क, विभिन्न कार्यक्रमको खर्च, अनिवार्य सहभागिता र औपचारिक संरचनामाथि प्रश्न उठ्ने क्रम बढ्दो छ। विशेषगरी युवा व्यवसायी तथा उद्यमी समूहले “कम खर्चिलो, परिणाममुखी र स्थानीय आवश्यकतामा आधारित” सामाजिक अभियानलाई प्राथमिकता दिन थालेका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार पुराना संस्थागत संरचनाहरू अझै पनि परम्परागत शैलीमा सञ्चालन भइरहेका कारण समय व्यवस्थापन, आर्थिक उत्तरदायित्व र सहभागितामूलक निर्णय प्रक्रियामा चुनौती देखिन थालेको छ। सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल प्रविधिको विस्तारसँगै कम स्रोतमा पनि प्रभावकारी अभियान सञ्चालन गर्न सकिने भएकाले युवापुस्ताले बढी लचिलो र स्थानीयकरण भएको मोडेल खोज्न थालेका छन्।

पोखरा गुडविलको निर्णयले आगामी दिनमा अन्य सेवा संस्थाहरूभित्र पनि पारदर्शिता, आर्थिक संरचना, नेतृत्व व्यवहार तथा सदस्य सहभागिताबारे थप बहस सुरु हुन सक्ने संकेत गरेको छ।

डिष्ट्रिक्ट गभर्नरलाई सम्बोधन गर्दै पठाएको पत्र